Μανώλης Γλέζος : Ο Γιώργος αποκάλυψε τον εαυτό του

Ο συγγραφέας και ο τόπος του
20 Δεκεμβρίου 2009
Δεν ενδιαφέρει τόσο η “πραγματικότητα”, ως απλή αναπαράσταση των όσων συμβαίνουν γύρω μας, όσο η “αλήθεια”
8 Φεβρουαρίου 2011

Συνέντευξη στη Λέλα Κατεχάκη για τον “Πρωινό Λόγο”, εφημερίδα των Τρικάλων (20.12.2009)

Ο Μανώλης Γλέζος, έκανε την παρουσίαση του βιβλίου του Γιώργου Χατζηστεργίου «Σου έχει μείνει καθόλου περιουσία;» που έγινε στην πόλη μας την Πέμπτη 17/12. Μια μέρα πριν, τον συναντήσαμε και του ζητήσαμε να μας πει την άποψή του για το βιβλίο. Αν το βιβλίο του Γιώργου Χατζηστεργίου είναι ένα ανατρεπτικό βιβλίο, να δείτε πόσο ανατρεπτική είναι η ανάλυσή του από τον κ. Γλέζο. Γεγονός πάντως είναι ότι μια τέτοια ανάλυση, θα την ζήλευαν πολλοί συγγραφείς για τα πονήματά τους.


  • Κύριε Γλέζο, είστε από τα πλέον σημαντικά πρόσωπα στη νεότερη Ιστορία της Ελλάδος και ταξιδέψατε στα Τρίκαλα, για να παρουσιάσετε ένα ανατρεπτικό βιβλίο που μιλάει για γκρέμισμα και χτίσιμο από την αρχή.

    Τώρα εδώ είμαι σαν επίτιμος δημότης της πόλης των Τρικάλων. Έτσι νιώθω, συμπολίτης σας, και χαίρομαι γιατί θα συμβάλλω στην παρουσίαση του βιβλίου του συμπολίτη και φίλου μου, Γιώργου Χατζηστεργίου. Ο οποίος πριν από λίγα χρόνια χτύπησε την πύλη της λογοτεχνίας, με ένα βιβλίο που μιλούσε για τα Τρίκαλα και τώρα με το νέο του βιβλίο, ανοίγει τις πύλες της λογοτεχνίας. Κατοχυρώνεται πια ως λογοτέχνης με το καινούργιο του βιβλίο.

  • -Γιατί τι λέτε αυτό;

    Από την όλη μυθοπλασία του έργου και κυρίως για αυτή, αλλά και για τον τρόπο της γραφής του, από το πώς είναι αρθρωμένες οι λέξεις ώστε να παρουσιάζουν μια ολοκληρωμένη εικόνα.

  • Τι ήταν εκείνο που σας συνεπήρε στη μυθοπλασία του βιβλίου του Γιώργου Χατζηστεργίου;

    Ο άνθρωπος διαφέρει από όλα τα άλλα έμβια όντα, για ένα στοιχείο. Τη φαντασία. Εάν δεν είχε ο άνθρωπος φαντασία θα ήταν όπως οι άνθρωποι στα πρώτα στάδια της ύπαρξής τους. Τι εννοώ. Τα υπόλοιπα έμβια όντα βρίσκουν την τροφή τους με τα αισθητήρια όργανά τους. Τι κάνει ο άνθρωπος; Φυτεύει ένα σπόρο και φαντάζεται ότι ο σπόρος αυτός, ύστερα από ένα ορισμένο χρόνο θα του δώσει καρπό. Για αυτό τον φυτεύει. Εάν δεν είχε την φαντασία, δεν θα τον φύτευε.

    Η φαντασία όμως, διακρίνεται σε διάφορες κατηγορίες. Είναι η «δημιουργική φαντασία» που βασίζεται πάνω σε συγκεκριμένα δεδομένα, οπότε το αποτέλεσμα είναι πραγματικότητα.

    Υπάρχει επίσης η «χιμαιρική φαντασία». Είναι η φαντασία η οποία δεν στηρίζεται σε συγκεκριμένα στοιχεία οπότε είναι έξω από την πραγματικότητα. Είναι μια χίμαιρα.

    Υπάρχει και το πιο χειρότερο είδος φαντασίας, που είναι η «αναδρομική φαντασία».

    Παράδειγμα. Λέει κάποιος : Εάν ο πατέρας μου πούλαγε το χωράφι και με σπούδαζε, θα ήμουν σήμερα γιατρός και θα με σέβονταν όλος ο κόσμος. Και αρχίζει να σκέφτεται ως γιατρός που θα ήτανε και ζει μέσα σε ένα όνειρο φανταστικό. Πώς θα ήταν, αν δεν γίνονταν αυτό που έγινε.

    Υπάρχει όμως και μια καταπληκτική φαντασία. Η «ουτοπική φαντασία» η οποία στηρίζεται σε ορισμένα γεγονότα. Το βλέπει ο άνθρωπος, ότι αν γίνει αυτό και το άλλο, τελικά θα έρθει ένα μέλλον για όλη την ανθρωπότητα που θα είναι καταπληκτικό. Συγκεκριμένα παραδείγματα, χιλιάδων χρόνων, είναι η «Πολιτεία» του Πλάτωνα και η «Πολιτεία» του Αριστοτέλη. Η αρίστη Πολιτεία του Αριστοτέλη και η ιδανική πολιτεία του Πλάτωνα. Επίσης κάποια έργα του Αριστοφάνη έχουν δημιουργήσει τέτοιες κοινωνίες, όπως οι «Νεφέλες».

    Μέσα σε αυτό τον κύκλο των φαντασιών του ανθρώπου, υπάρχει και το βιβλίο του Γιώργου Χατζηστεργίου.

  • Σε ποια φαντασία ανήκει;

    Ανήκει στην «ουτοπική φαντασία». Να το δούμε όμως.

    Δυστυχώς δεν έχει αναδειχθεί ένα καταπληκτικό γεγονός που το προσημειώνει ο Όμηρος και αναφέρει τι είναι οι Κύκλωπες, σε αντιδιαστολή με την κοινωνία των ανθρώπων.

    Καταρχήν τι είναι ο Κύκλωπας; Είναι σύνθετη λέξη, από το κύκλος και το ουσιαστικό του ρήματος οράω – ορώ δηλαδή βλέπω, και σημαίνει, εκείνος που βλέπει τα πράγματα μονάχα μέσα σε ένα κύκλο. Και μαθηματικά να πάμε στον κύκλο, από όποιον σημείο ξεκινάς, σε αυτό καταλήγεις. Άρα ο Κύκλωπας δεν μπορούσε παρά να έχει ένα μάτι, γιατί αν είχε δύο, θα έσπαγε τον κύκλο. Άρα ο Κύκλωπας, βλέπει μονοδιάστατα και κανονίζει τα της ζωής της δικής του και του σογιού του.

    Ο πρώτος Ευρωπαϊκός πολιτισμός, ο Κυκλαδίτικος Πολιτισμός έσπασε τον κύκλο, και δημιούργησε την σπείρα, τον έλικα. Όπου, κράτησε τον κύκλο, που όμως συνεχώς ανελίσσεται. Επομένως, τα πράγματα αρχίζουν οι άνθρωποι να τα βλέπουν ανοιχτομάτικα και παύουν πια να είναι Κύκλωπες, να βλέπουν τα πράγματα μονοδιάστατα και βλέπουν συλλογικά.

    Στο βιβλίο του Ο Γιώργος Χατζηστεργίου θέλει να καταστρέψει όλο το κακό παρελθόν, για να δημιουργήσει το μέλλον. Δηλαδή κάνει, ότι η σπείρα. Αξιοποιεί από το παρελθόν ότι χρειάζεται και ανελίσσεται για να ανθρωποποιήσει τον άνθρωπο.

    Το βιβλίο είναι ένα παράδειγμα του αγώνα που κάνει ο άνθρωπος για να ανθρωποποιηθεί. Να φύγει από την κυριαρχία του εγώ και να φτάσει στην κυριαρχία του εμείς. Και τότε δημιουργεί την ουτοπική κοινωνία, όπως έκανε και ο Γιώργος Χατζηστεργίου στο βιβλίο του.

  • Τέτοια ανάλυση πάντως μόνο ένας άνθρωπος με μεγάλη φαντασία θα μπορούσε να κάνει.

    Δεν ξέρω τι ανάλυση είναι, αλλά θέλω να προσθέσω κάτι ακόμα.

    Στην πορεία αυτής της ουτοπικής κοινωνίας, αναρωτιέται συνεχώς ο Γιώργος και τελικά δεν του ξέφυγε. Και λέει. «Από όλη αυτή την προσπάθεια θα μου μείνει τίποτα;» Για αυτό προφανώς βάζει τον τίτλο «Σου έχει μείνει καθόλου περιουσία;»

    Δηλαδή, από την ανάλωση των αγώνων, σου έμεινε κάτι; Προσέξτε, δεν απευθύνει την ερώτηση στον εαυτό του αλλά μεταφέρει την αγωνία του στον αναγνώστη. Αναρωτιέται, μήπως είναι μάταιος ο αγώνας και τελικά δεν θα δούμε την ουτοπική κοινωνία, όπως δεν την είδαμε ως τώρα; Που όλο την φανταζόμαστε και δεν τη βλέπουμε και όλο προσπαθούμε να την φτάσουμε και δεν τη φτάνουμε

    Από όλη αυτή την ιστορία του βιβλίου, τον εαυτό του ξέρετε αποκάλυψε ο Γιώργος.